มวยไทยกี่ยก ยกละกี่นาที กติกาให้คะแนนตัดสินยังไง ฉบับเข้าใจง่าย

มวยไทยกี่ยก เป็นคำถามพื้นฐานที่คนเพิ่งเริ่มดูมวยถามกันมาก เพราะเห็นบางรายการชกห้ายก บางรายการสามยก จนไม่แน่ใจว่าอันไหนคือมาตรฐานจริง คำตอบคือขึ้นอยู่กับว่าเป็นรายการประเภทใด

เรื่องจำนวนยกไม่ใช่แค่รายละเอียดปลีกย่อย เพราะมันกำหนดจังหวะของทั้งไฟต์ รายการที่ยกน้อยทำให้ต้องเร่งตั้งแต่ต้น ส่วนรายการห้ายกเปิดโอกาสให้วางแผนหยั่งเชิงก่อนแล้วค่อยเร่งช่วงกลาง

MuayGuruClub รวบรวมข้อมูลมวย ราคามวย และโปรแกรมการแข่งขัน บทความนี้อธิบายจำนวนยก เวลา และหลักการให้คะแนนตามกติกาเวทีมาตรฐาน

มวยไทยกี่ยก ยกละกี่นาที

มวยไทยอาชีพบนเวทีมาตรฐานอย่างลุมพินีและราชดำเนินชก 5 ยก ยกละ 3 นาที และพักระหว่างยก 2 นาที รวมเวลาในสังเวียนประมาณ 23 นาทีต่อไฟต์ ส่วนรายการสมัยใหม่บางรายการ เช่น มวยไทยในรายการระดับนานาชาติบางแห่ง ใช้ 3 ยก ยกละ 3 นาที ซึ่งทำให้จังหวะของไฟต์ต่างไปอย่างชัดเจน เพราะไม่มีเวลาให้หยั่งเชิงนาน

โครงสร้างเวลาของมวยไทยเวทีมาตรฐาน

ทำไมยกแรกถึงดูเหมือนไม่ค่อยชก

เพราะกรรมการให้น้ำหนักคะแนนกับยกกลางถึงยกท้ายมากกว่า นักมวยจึงใช้ยกแรกวัดระยะและอ่านสไตล์คู่ต่อสู้ การเร่งตั้งแต่ยกแรกโดยไม่จำเป็นอาจทำให้หมดแรงในยกที่สำคัญกว่า คนที่เพิ่งเริ่มดูจึงมักรู้สึกว่ายกแรกเงียบ

กติกาการให้คะแนนทำงานอย่างไร

การตัดสินมวยไทยใช้ระบบให้คะแนนรายยก โดยผู้ที่ทำได้ดีกว่าในยกนั้นจะได้ 10 คะแนน ส่วนอีกฝ่ายได้น้อยกว่า

• 10 ต่อ 9 ใช้เมื่อฝ่ายหนึ่งทำได้ดีกว่าอย่างชัดเจนในยกนั้น
• 10 ต่อ 8 ใช้เมื่อมีการนับ หรือฝ่ายหนึ่งเสียเปรียบอย่างหนักในยกนั้น
• 10 ต่อ 10 ใช้เมื่อยกนั้นสูสีจนแยกไม่ออก ซึ่งพบไม่บ่อย
• คะแนนรวมทุกยกเป็นตัวตัดสินผลเมื่อชกครบกำหนด

อะไรที่ได้คะแนนมากกว่า

• อาวุธที่เข้าเป้าชัดและทำให้คู่ต่อสู้เสียหลักหรือเสียจังหวะ
• เข่าและเตะที่เข้าลำตัว ซึ่งถือเป็นอาวุธหนักในกติกามวยไทย
• การควบคุมเกม เช่น เป็นฝ่ายบังคับจังหวะและทำให้อีกฝ่ายต้องตั้งรับ
• ความเสียหายที่เกิดกับคู่ต่อสู้ ซึ่งเห็นได้จากการถอย การเสียหลัก หรือการโดนนับ

สิ่งที่มักไม่ได้คะแนนเท่าที่คนดูคิดคือหมัดที่เข้าแต่ไม่ทำให้เสียหลัก และการออกอาวุธจำนวนมากที่ไม่เข้าเป้า

จำนวนยกที่ต่างกันเปลี่ยนอะไรบ้าง

เรื่องเวลาที่คนดูมักเข้าใจผิด

• เวลาที่ใช้จริงต่อไฟต์นานกว่าเวลาชก เพราะรวมพิธีไหว้ครูและช่วงพักด้วย
• ช่วงพัก 2 นาทีคือเวลาที่ราคาในสนามออกใหม่ ไม่ใช่แค่ช่วงให้น้ำ
• เวลาที่กรรมการหยุดนาฬิกา เช่น ตอนแก้ไขอุปกรณ์ ไม่นับรวมในเวลาชก
• บางรายการปรับกติกาเฉพาะของตัวเอง จึงควรดูรายละเอียดของรายการนั้นประกอบ

อ่านเรื่องช่วงพักยกกับการเปลี่ยนแปลงของราคาได้ที่ มวยพักยก คืออะไร

ลำดับพิธีก่อนชกและเวลาที่ใช้จริง

เวลาที่ใช้ต่อไฟต์มากกว่าเวลาชกจริงพอสมควร เพราะมวยไทยมีลำดับพิธีที่เป็นส่วนหนึ่งของกีฬานี้มาแต่เดิม สำหรับคนที่วางแผนจะดูเฉพาะคู่ที่สนใจ การรู้ลำดับนี้ช่วยกะเวลาได้ดีขึ้น

เริ่มจากการเรียกตัวขึ้นเวทีและตรวจอุปกรณ์ ตามด้วยพิธีไหว้ครูซึ่งใช้เวลาต่างกันไปตามแต่ละคน บางคนใช้เวลาสั้นเพียงไม่กี่นาที บางคนทำครบท่าตามแบบของค่ายที่สังกัด จากนั้นจึงเข้าสู่การชกจริง

เมื่อรวมช่วงพักระหว่างยกสี่ครั้ง ครั้งละสองนาที กับเวลาชกห้ายก ยกละสามนาที เวลาบนเวทีจะอยู่ที่ประมาณยี่สิบสามนาที และเมื่อรวมพิธีกับช่วงประกาศผล เวลารวมต่อคู่มักอยู่ราวสามสิบนาทีขึ้นไป

รายละเอียดของการให้คะแนนที่คนดูมักไม่รู้

สิ่งที่ทำให้ผลบางไฟต์ออกมาต่างจากความรู้สึกของคนดู คือเกณฑ์ที่กรรมการใช้ต่างจากสิ่งที่ตาเห็นแบบผิวเผิน

• ปริมาณอาวุธไม่เท่ากับคะแนน การออกอาวุธมากแต่ไม่เข้าเป้าไม่ได้คะแนน ขณะที่อาวุธน้อยครั้งแต่ทำให้เสียหลักมีน้ำหนักมากกว่า
• เข่าและเตะลำตัวมีน้ำหนักสูง ตามธรรมเนียมของกติกามวยไทย ซึ่งต่างจากกีฬาต่อสู้แบบอื่นที่ให้น้ำหนักกับหมัดมากกว่า
• การควบคุมเกมมีผล ฝ่ายที่บังคับจังหวะให้อีกฝ่ายต้องตั้งรับถือว่าได้เปรียบในยกนั้น
• การเสียหลักหรือถูกทุ่มมีผลลบ แม้จะไม่ได้บาดเจ็บ เพราะสะท้อนการเสียการควบคุม
• ยกท้ายมีน้ำหนักมากกว่ายกแรก ตามธรรมเนียมของการตัดสินมวยไทย

ทำไมนักมวยถึงชกแบบนั้นในแต่ละยก

เมื่อเข้าใจเกณฑ์การให้คะแนนแล้ว พฤติกรรมที่คนดูใหม่รู้สึกว่าแปลกจะอธิบายได้ทันที

ยกแรกที่ดูเงียบเป็นการวัดระยะและอ่านสไตล์ ไม่ใช่การเล่นเกมช้าโดยไม่มีเหตุผล การเร่งตั้งแต่ต้นอาจทำให้หมดแรงในยกที่มีน้ำหนักคะแนนมากกว่า

ยกสามถึงสี่เป็นช่วงที่ทั้งคู่เร่งเครื่องเต็มที่ เพราะเป็นจุดที่ตัดสินผลจริง ส่วนยกห้าฝ่ายที่นำมักเลือกรักษาแต้ม ซึ่งเป็นการเล่นตามเกณฑ์การตัดสิน ไม่ใช่การหลบหนี

การเข้าใจตรงนี้ทำให้ดูมวยไทยได้สนุกขึ้นมาก เพราะจะเห็นว่าแต่ละช่วงมีเหตุผลของมัน ไม่ใช่เกมที่บุกตลอดเวลาเหมือนกีฬาต่อสู้บางประเภท

รูปแบบการจบไฟต์ที่เป็นไปได้

กติกาที่ต่างกันในแต่ละรายการ

แม้จะเรียกว่ามวยไทยเหมือนกัน แต่รายละเอียดของกติกาอาจต่างกันตามผู้จัดและระดับของการแข่งขัน สิ่งที่มักต่างกันได้แก่จำนวนยก ขนาดนวม การอนุญาตให้ใช้ศอก และเกณฑ์การให้คะแนนบางข้อ

ด้วยเหตุนี้ ก่อนดูรายการที่ไม่คุ้นเคยจึงควรตรวจกติกาเฉพาะของรายการนั้น เพราะการใช้ความเข้าใจจากเวทีมาตรฐานไปตีความรายการที่ใช้กติกาต่างออกไปทำให้อ่านเกมคลาดเคลื่อนได้ง่าย

โดยเฉพาะเรื่องจำนวนยก ซึ่งเปลี่ยนจังหวะของทั้งไฟต์ตั้งแต่นาทีแรก รายการที่ชกสามยกไม่มีเวลาให้หยั่งเชิง ส่วนรายการห้ายกเปิดโอกาสให้วางแผนยาวได้ตามธรรมเนียมดั้งเดิม

คำถามที่พบบ่อย

สรุป มวยไทยกี่ยก

มวยไทยเวทีมาตรฐานชก 5 ยก ยกละ 3 นาที พักระหว่างยก 2 นาที ส่วนรายการที่ใช้ 3 ยกจะมีจังหวะเกมต่างออกไปเพราะไม่มีเวลาให้หยั่งเชิง

การเข้าใจโครงสร้างเวลาและหลักการให้คะแนนช่วยให้ดูมวยได้สนุกขึ้นมาก เพราะจะเห็นว่าทำไมนักมวยถึงเลือกชกแบบนั้นในแต่ละยก และทำไมผลบางไฟต์จึงออกมาต่างจากที่คนดูรู้สึก

ข้อมูลกติกาอาจมีรายละเอียดต่างกันตามรายการและองค์กรที่จัด จึงควรตรวจสอบกติกาเฉพาะของรายการนั้นประกอบด้วยทุกครั้ง